Oyundan Gerçeğe Katkı

Tetris çılgınlığının yaşandığı zamanları hatırlayan biri olarak bilgisayar oyunlarının bugün geldikleri noktaya aslında şaşırmıyorum. Daha da artarak yaşamın her yanına yayılacaklarını öngörmek için kahin olmaya gerek yok. Elbette uzun zamanını ekran başında geçiren birinin yaşamı, yani bedensel ve sosyal deneyimleri ıskalayacağını söylemek de mümkün. Belki bu eleştiri ya da endişe diyelim, geçmiş zamanlarda roman okurları için yapılanları anıştırıyor. Baskı teknolojisinin ucuzlamasıyla mümkün hale gelen “taşınabilir” kitapların yaygınlaşmasıyla başlarını önlerindeki kitaba gömmüş, çevrelerindeki dünyadan kendilerini soyutlamış okur tipinin ortaya çıktığını söylüyorlardı 19. Yüzyılın kötümserleri / muhafazakarları. Üstelik bu ellerindeki dünyaya kendilerini kaptıranların çoğu kadındı ve kimbilir ne ahlaksız fantezilerle zihinlerini kirletiyorlardı. Aslında taşınabilir kitap bir bilgi yayma teknolojisiydi ve gelişip akıl almaz noktalara gelecekti. Tıpkı bilgi-işlem teknolojilerinin gelişip interneti yani birbirine bağlanmayı mümkün kılmasının inanılmaz sonuçlar doğruması gibi.

Online oyunlar da internet devriminin sonuçlarından biri. Sadece insanı farklı alemlere götüren yeni oyunları değil farklı ülkelerden arkadaşlarınızla kanasta ya da tavla oynamanız da mümkün. Ama bugün bu notu almama neden olan oyun hepsinden farklı bir işleve sahip.

14 Eylül Cuma günü Koç Üniversitesi’nde toplanan fotonik çalıştayının ilk sunumunda sahnede heyecanlı ve başarılı bir bilimci vardı: Aydoğan Özcan bize cep telefonları teknolojisinin hızlı gelişiminin açtığı yeni ufukları anlattı. Telefonların üzerindeki yüksek çözünürlüklü kameraları kullanarak maliyeti son derece düşük mkroskoplar tasarlayıp ürettiklerini son derece renkli bir şekilde sundu. İşin teknolojik kısmının yarattığı heyecanın dışında son derece önemli uygulama alanları olduğunun altını çizdi. Geleneksel mikroskoplardan onlarca kat büyük alan ve hacimlerden görüntü alabilen bu yeni teknolojik uygulama sayesinde taşınabilir ve internete veri aktarabilen kan analiz cihazları yapmışlardı. Elbette bu tip aletler sağlık hizmetlerinin yetersiz olduğu yerler için müthiş birer araç olacaklardır. Tek sorun toplanacak verilerin fazlalığı. Küçük bir eklentiyle cebinizdeki akıllı telefondan bir mikroskop ele etmeniz mümkün olacak ancak bu verileri kim nasıl değerlendirecek? İşte Aydoğan Özcan’ın ekibinin bu konuda buldukları çözüm gerçekten müthiş. Sağlıklı kan hücrelerini hasta olanlardan ayırt etmeyi bir bilgisayar oyunu haline getirmişler! Dünyanın her hangi bir yerinden http://biogames.ee.ucla.edu/ adresine girip oyunu oynamaya başlıyorsunuz. Basit bir yönergeyi okuyarak malarya ile enfekte olmuş hücrelerin şekillerini öğreniyorsunuz ve sonra size sunulan hücreleri değerlendiriyorsunuz. Böylece inanılmaz büyük sayıda veri bu amatör histopatologlar tarafından değerlendirilmiş oluyor. Peki bu amatör oyunculara güvenebilir miyiz? Tek tek güvenemeyiz elbette. Ama çok sayıda oyuncudan gelen bilgiyi çeşitli hesaplama yöntemleriyle birleştirip optimum bir çözüm yaratmak mümkün: %99 güvenilirlikle uzman bir histopatolog elde ettiklerini söylüyorlar. Yani bilgisayar başında can sıkıntısını yenmek için girdiğiniz bir oyunu oynarken bir yandan da ciddi bir veri işleme ve yorumlama sürecine katkıda bulunuyorsunuz.

Bilgisayar ya da akıllı telefonuyla metroda, otobüste, kuyrukta, sıkıcı bir yolculukta ya da evde bir oyunun sanal dünyasında kendini kaybetmiş kişiyi artık kolay kolay eleştiremeyeceğiz.  Çünkü hiçbir tıp eğitimi olmamasına rağmen, dünyanın öbür ucundan derlenmiş bir kan örneği verilerini sınıflandırıyor ya da su örneklerini analiz ediyor olabilir.

Oyunların gerçeğin yerini almaktaki baştan çıkarıcı doğrudanlığı burada işe yarayacak gibi görünüyor. Okuduğumuz romana ya da öyküye müdahale etmemiz mümkün değildir. Zihnimiz yazılı dünyayı yeniden kurarken değişiriz ve bu değişimin üzerimizde izi kalır. Bilgisayar oyunlarındaki etkileşim, bu kurmaca dünyaları sadece zihnimizde canlandırmamıza hizmet etmez aynı zamanda aktif birer katılımcı olarak, o sanal dünyaya irademizi kullanarak müdahale etmemizi sağlar ve bu yüzden de gerçek yaşamdakine yakın bir zevk ve heyecan duymamızı sağlar. Bu doğrudanlık yüzünden bilgisayar oyunları her geçen gün insanları daha fazla içine çekmekte ve gerçeklikle iliiklisinde gedikler açmakta. Açmaktaydı, demeliyim. Çünkü bu tür gerçek verilerin kullanıldığı oyunlar sayesinde gerçekliğe yeniden dahil olacağız. Bu da yeni bir dünyanın eşiğinde olduğumuzun habercisi: Ekran başında farklı bir alemde olmanın heyecanını yaşarken bir yandan da gerçek sorunlara çözüm üreten siber-bireylerin yaşadığı bir çağı hayal etmek çok da zor değil…

PS: Aydoğan Özcan ve ekibinin buluşlarıyla ilgili haberler bugün ulusal basında da yer aldı: http://www.ntvmsnbc.com/id/25382357/

2 comments

  1. Dahiyane bir fikir gerçekten. Çok etkilendim. Böyle bir dünyanın gelişim sürecinde doğmuş biri olarak bütün olumsuz eleştirilerin ve karamsar öngörülerin zaman zaman hayat tarzımızdan şüphe duymamıza sebep olduğunu söyleyebilirim. Buna benzer gelişmeler işte bu yüzden tabiri caizse kan yapıyor.

    Beğen

  2. İnsanın bedensel veya zihinsel bütünlüğünü ilgilendiren herhangi bir konuda hızlı bilgi akışları, enformasyon paylaşımları ile ilgili tutucu bir insanım ve böylesi tekniklerin kullanımı konusunda dikkatli olunması gerekir diye düşünüyorum ama böyle düşünmenin de bir işe yarayacağından emin değilim. Bütün bunlar olacak ve bir gün bedenin içinde olan şeyler herkese açık hale gelecek. Bunun sadece kişinin kendisi tarafından ve kendi bedeni ile ilgili bir değerlendirme için kullanılacağına inanmak fazla naif olmaz mı? Ama tabi yapacak bir şey yok, her yeni gelişme kendisi ile birlikte üzerinde düşünülmesi gereken etik soru-n-ları da doğuruyor gibi.

    Beğen

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s